Je wordt automatisch doorgeschakeld naar de pagina op de nieuwe website Spelmagazijn.com. Mocht dat niet het geval zijn, klik dan op de onderstaande link.

Ga naar Spelmagazijn.com

Spelmagazijn > Nederlands > Menu > Spelbeschrijvingen > Stenen Tijdperk

   Spelbeschrijving

Titel: Stenen Tijdperk
Ontwerp: Michael Tummelhofer
Tekeningen: Michael Menzel
Producent: 999 Games
Aantal spelers: 2-4 spelers
Leeftijd: vanaf 10 jaar
Speelduur: 60-90 minuten
Taal: Nederlands

Stenen Tijdperk

Spelmateriaal:
1 speelbord, 4 tableaus voor de spelers, 68 eenheden grondstoffen, 40 stamleden, 8 markeerstenen in 4 kleuren, 53 voedselfiches, 28 tegels met hutten, 18 gereedschapfiches, 1 startspelerfiguur, 36 beschavingskaarten, 7 dobbelstenen, 1 dobbelbeker

Geschreven door: Enrico van Kessel

 


een spelsituatie
 

Introductie: We verplaatsen ons naar het stenen tijdperk. Je leeft van de jacht en als het tegen zit, zul je het moeten doen met wat er verder in de natuur te vinden is. Landbouw wordt er nog slechts op beperkte schaal bedreven. De benodigde materialen om hutten te bouwen moeten met veel moeite en mankracht verzameld worden in het bos en langs de rivier. Gereedschappen zijn nog primitief, maar maken het werk al een stuk lichter. Gedurende het spel probeer je ervoor te zorgen dat je stam zich ontwikkelt. Wie hierin het beste slaagt, verzamelt de meeste punten en wint het spel.

 


Voorbereiding: Leg het speelbord centraal op tafel en plaats de voedselfiches, grondstoffen en gereedschapfiches op de daarvoor bestemde plaatsen op het spelbord. De beschavingskaarten worden geschud en gedekt naast het spelbord gelegd. De bovenste 4 kaarten worden open op de betreffende plaatsen op het spelbord gelegd. Ook de tegels met hutten worden geschud en in 4 gedekte stapels van 7 tegels verdeeld. Er worden vervolgens even veel stapels op het spelbord gelegd als er spelers meedoen, de resterende tegels doen niet mee. Tenslotte krijgt iedere speler een tableau. Hierop leg je 5 stamleden van een kleur en pak je 12 voedsel uit de voorraad. De resterende stamleden en de dobbelstenen leg je naast het spelbord. De markeerstenen plaats je op het vakje 0 van het scorespoor en het voedselspoor. De jongste speler is de startspeler en krijgt de startspelerfiguur.

 

het spelbord 


Een spelbeurt: Het spel wordt in ronden gespeeld. In iedere ronde worden achtereenvolgens de volgende fasen uitgevoerd:

 

1. Stamleden op het spelbord zetten

Te beginnen bij de startspeler, plaats je één of meer stamleden op één locatie naar keuze op het spelbord. Daarna is de volgende speler aan de beurt, enzovoorts. Als iedere speler aan de beurt is geweest, mag de startspeler voor de 2e keer stamleden plaatsen. Dit gaat net zolang door tot niemand nog stamleden over heeft, of er geen mogelijkheid meer is om de resterende stamleden te plaatsen. Dit kan voorkomen omdat je de stamleden niet op iedere willekeurige plaats mag neerzetten:

- Het aantal cirkels bij iedere locatie geeft aan hoeveel stamleden er maximaal mogen staan. Alleen bij de jacht (de grote cirkel) is het aantal stamleden ombeperkt;

- Op een locatie waar al stamleden van jezelf staan, mag je geen stamleden bijplaatsen;

- Bij de hut moet je 2 stamleden plaatsen;

- Op beschavingskaarten en hutten mag slechts één stamlid geplaatst worden.

- Je mag je stamleden op een locatie later niet meer aanvullen.

 

een spelerstableau

 

2. Acties uitvoeren

Te beginnen met de startspeler, voert iedereen de acties van al je stamleden uit. De volgorde waarop je dat doet, mag je zelf bepalen. De volgende acties kunnen uitgevoerd worden:

 

Gereedschapmaker

Je krijgt één gereedschap. Het fiche leg je op je tableau. Zijn alle 3 de vakjes hiervan reeds bezet, dan verhoog je het fiche waarop de laagste waarde staat met één (omdraaien of omwisselen met de voorraad op het spelbord). De fiches kun je tijdens andere acties gebruiken om de totale waarde van een dobbelsteenworp te verhogen met de waarde van de fiches die je daarvoor inzet. Tijdens een ronde mag je ieder fiche slechts één keer gebruiken. Om aan te geven dat je het gebruikt hebt, draai je het een kwartslag.

 

gereedschappen

 

Bevolkingsaanwas

De neemt een stamlid uit de algemene voorraad en plaatst deze op je tableau. Vanaf de volgende ronde heb je dus één stamlid meer die je in kunt zetten.

 

Akker

Je zet je markeersteen op het voedselspoor één veld vooruit. Je vaste voedselproductie (in fase 3) is met één verhoogd.

 

Jacht

Voor elk van je stamleden die je op de jachtvlakte hebt geplaatst, neem je één dobbelsteen en gooit deze tegelijkertijd. Het totaal aantal ogen van de worp mag je eventueel nog aanvullen met gereedschappen. Vervolgens deel je de som door 2 (afronden naar beneden) en pak je het overeenkomstig aantal voedsel en legt dit op je tableau.

 

voedsel

 

Bos, leemgroeve, steengroeve en rivier

Ook bij deze velden neem je één dobbelsteen per aanwezig stamlid en mag je het totaal aantal ogen van de worp met gereedschappen aanvullen. Het aantal grondstoffen dat je krijgt is afhankelijk van de locatie waar je staat: in het bos deel je het aantal door 3 (je krijgt hout), in de leemgroeve door 4 (leem), in de steengroeve door 5 (steen) en bij de rivier deel je de som door 6 (goud). In alle gevallen wordt naar beneden afgerond. De grondstoffen leg je op je tableau. Je hebt ze bij andere acties nodig om hutten of beschavingskaarten te kopen.

 

Beschavingskaarten

Je betaalt het aantal grondstoffen dat boven de kaart aangegeven is en pakt de kaart. Welke grondstoffen dit zijn, mag je zelf weten. Daarna voer je de actie op de kaart uit, waarbij je extra voedsel, grondstoffen, gereedschappen of punten kunt krijgen. Onderaan de kaart is aangegeven welke bonus je aan het einde van het spel krijgt. De kaart mag je gedekt op je tableau leggen.

 

Hutten

Tegen afgifte van de op de hut afgebeelde goederen, krijg je de hut en plaats je deze open op je tableau. Zijn alle plaatsen op je tableau bezet, dan mag je stapelen. Op het scorespoor ga je vervolgens evenveel velden vooruit als op de hut vermeld staat. Er zijn hutten waarbij het aantal punten niet bij voorbaat vaststaat en varieert naar gelang het aantal en de soort goederen die afgegeven zijn.

 

hutten

 

3. Stamleden voeden

Tenslotte krijgen je stamleden te eten. Ieder stamlid gebruikt één voedsel, maar van het totaal mag je de waarde van het voedselspoor aftrekken. Dit aantal pak je van je tableau en leg je terug in de voorraad. Heb je niet genoeg voedsel, dan leg je het aantal dat je wel hebt af en mag je voor iedere eenheid die je tekort komt één grondstof inleveren.  Kom je dan nog tekort, dan verlies je direct 10 punten. Je kunt hierdoor de min ingaan.

Als afsluiting van de ronde wordt de startspelerfiguur naar links doorgegeven. Alle niet gekochte beschavingskaarten schuif je naar rechts. De lege velden worden opgevuld met nieuwe kaarten. Het gebruikte gereedschap draai je weer terug.

 

beschavingskaarten


Het einde: Het spel is afgelopen als de beschavingskaarten aan het begin van een ronde niet meer aangevuld kunnen worden óf minimaal één stapel met hutten uitgeput is. In het laatste geval wordt de ronde nog uitgespeeld. Daarna worden de bonuspunten geteld:

 

punten voor beschavingskaarten met een groene achtergrond:

Het aantal bonuspunten is het kwadraat van het aantal kaarten met een verschillende afbeelding. Heb je er van één of meer soorten twee, dan worden deze apart en op dezelfde manier geteld.

 

punten voor beschavingskaarten met een zandkleurige achtergrond:

Deze kaarten zijn er in 4 soorten. Van iedere soort wordt het aantal figuren links op de kaart vermenigvuldigd met de aantallen die je tijdens het spel behaald hebt van de soort die rechts op de kaart staat (stamleden, gereedschapfiches, stand op het voedselspoor of aantal hutten).

 

grondstoffen:

Voor iedere grondstof die je over hebt, krijg je nog 1 bonuspunt.

 

De bonuspunten worden opgeteld bij de punten die je gedurende het spel op het scorespoor hebt verzameld. Degene met de hoogste score wint het spel. Bij een gelijke stand bepaal je wie in totaal de meeste gereedschapsfiches, de stand op het voedselspoor en het aantal stamleden heeft.

 


Waardering: Stenen tijdperk is een geslaagde combinatie van een strategisch spel met een geluksfactor erin. Je kunt je strategie nog zo mooi plannen, als het tegenzit zul je je aan moeten passen aan de omstandigheden. Voor wie van pure planning houdt, is dit spel wellicht iets te licht. Maar de meeste liefhebbers van bovenmodale familiespellen zullen er veel plezier bij hebben. Aanrader

 


Opmerking Enrico: Het spelmateriaal is prima en past ook goed in de doos. Alleen de toegevoegde waarde van de dobbelbeker is beperkt. De praktijk heeft bij mij tot nu toe uitgewezen dat deze ongebruikt in de doos achterblijft.

 

Opmerking Spelmagazijn: Ik moest erg wennen aan de eindtelling. Tijdens het spel heb je nog niet goed in de gaten wie nu eigenlijk gewonnen heeft. Dan moet er een hoop rekenwerk plaatsvinden en uiteindelijk is de winnaar bekend. Het heeft enkele spellen geduurd, voordat ik me daar niet meer aan stoorde.

Stenen Tijdperk was genomineerd voor de Nederlandse Spellenprijs 2009 en heeft daarbij de derde plaats gehaald. In 2008 is Stenen Tijdperk tweede geworden bij de Deutscher Spielepreis. In 2008 heeft Stenen Tijdperk ook de finale gehaald bij Spiel des Jahres. Ook bij de International Gamers Awards 2008 heeft Stenen Tijdperk een nominatie in de wacht gesleept.

De doos van de Nederlandse uitvoering is wat dikker, waardoor de dobbelbeker er beter in past. In de Duitse versie wordt de beker behoorlijk geplet.

De dobbelstenen worden weer op een originele manier in het spel gebruikt. Uiteraard vormen ze een geluksfactor, maar dat is in dit spel niet storend.

 


Strategie: Er zijn diverse strategieën mogelijk:

- ontwikkel je zo snel mogelijk op het voedselspoor. Hierdoor zul je minder vaak naar de jachtvlakte hoeven te gaan en kun je je stamleden inzetten om goederen te verzamelen;

- probeer je vanaf het begin van het spel te richten op de beschavingskaarten met een groene achtergrond. Lukt het je om veel verschillende symbolen te verzamelen, dan levert dit erg veel punten op;

- de diverse combinaties van bonuspunten zijn erg interessant. Je specialiseren in één bepaalde soort kan je veel punten opleveren;

- breid je stam zo snel mogelijk uit. Doordat je extra stamleden hebt, neemt de kans dat je voldoende grondstoffen kunt verzamelen ook toe;

- gereedschappen hebben tijdens het spel het voordeel dat je gemakkelijker aan grondstoffen komt én aan het einde van het spel kun je hier ook nog een bonus mee krijgen als je de goede beschavingskaarten verzameld hebt.

- let op de dure huizen: een huis van 7 goud is natuurlijk erg veel punten waard.

- er bestaat ook een hongerstrategie. Maak je geen zorgen om voedsel, zorg dat je al je grondstoffen opmaakt en scoor gewoon elke ronde punten. Dan kunnen die 10 strafpunten er ook wel bij.

 

Links:

Naar overzicht van spelbeschrijvingen

Naar boven / Naar menu

 

by Ronald Hoekstra - 2009

Met dank aan 999 Games voor een recensie exemplaar.
Met dank aan Enrico voor de beschrijving en de afbeeldingen